Chapter 90 Remedies for Sankranti Birth

बृहत्पाराशरहोराशास्त्रम् अध्यायः ९० (संक्रान्तिजन्मशान्त्यध्यायः)

अथ संक्रान्तिजन्मशान्त्यध्यायः ॥ ९०॥

घोराध्वांक्षीमहोदर्यो मन्दा मन्दाकिनी तथा ।
मिश्रा च राक्षसी सूर्यसंक्रान्तिः सूर्यवासरात् ॥ १॥

संक्रान्तौ च नरो जातो भवेद् दारिद्र्य दुःखभाक् ।
शान्त्या सुखमवाप्नोति ततः शान्तिविधि ब्रुवे ॥ २॥

नवग्रहमखं कुर्यात् तस्य दोषोपशान्तये ।
गृहस्य पूर्वदिग्भागे गोमयेनोपलिप्य च ॥ ३॥

स्वलंकृतप्रदेशे तु ब्रीहिराशिं प्रकल्पयेत् ।
पञ्चद्रोणमितं धान्यैस्तदर्धं तण्डुलैस्तथा ॥ ४॥

तदर्धं च तिलैः कुर्याद्राशिं च द्विजसत्तम ।
पृथक् त्रितयराशौ तु लिखेदष्टदलं बुधैः ॥ ५॥

पुण्याहं वाचयित्वा तु आचार्यं वृणुयात् पुरा ।
धर्मज्ञं मन्त्रतत्त्वज्ञं शान्तिकर्मणि कोविदम् ॥ ६॥

राशिषु स्थापयेत् कुम्भानव्रणान् सुमनोहरान् ।
तीर्थोदकेन सम्पूर्य समृदौषधपल्लवम् ॥ ७॥

पंचगव्यं क्षिपेत्तत्र वस्त्रयुग्मेन वेष्टयेत् ।
कुम्भोपरि न्यसेत् पात्रं सूक्ष्मवस्त्रेण वेष्टितम् ॥ ८॥

प्रतिमां स्थापयेत् तत्र साधिप्रत्यधिदैवताम् ।
अधिदैवं भवेत् सूर्यश्चन्द्रः प्रत्यधिदैवतम् ॥ ९॥

चन्द्रादित्याकृती पार्श्वे मध्ये संक्रान्तिमर्चयेत् ।
प्रतिमां पूजने पूर्वं वस्त्रयुग्मं निवेदयेत् ॥ १०॥

ततो व्याहृतिपूर्र्वेण तत्तन्मन्त्रेण पूजयेत् ।
त्रैयम्बकेण मन्त्रेण प्रधानप्रतिभां पूजयेत् ॥ ११॥

उत्सूर्य इति मन्त्रेण सूर्यपूजां समाचरेत् ।
आप्यायस्वेति मन्त्रेण चन्द्रपूजां समाचरेत् ॥ १२॥

उपचारैः षोडशभिर्यद्वा पञ्चोपचारकैः ।
मृत्युंजयन मन्त्रेण प्रधानप्रतिमां स्पृशन् ॥ १३॥

अष्टोत्तरसहस्रं चाऽप्यष्टोत्तरशतं जपेत् ।
अथाऽष्टाविंशतिं वापि जपेन्मन्त्रं स्वशक्तितः ॥ १४॥

कुम्भेभ्यः पश्चिमे देशे स्थण्डिलेऽग्निं प्रकल्पयेत् ।
स्वगृह्योक्तविधानेन कारयेत् संस्कृतानलम् ॥ १५॥

त्रयम्बकेन मन्त्रेण समिदाज्यचरून् हुनेत् ।
अष्टोत्तरसहस्रं वा अष्टोत्तरशतं यथा ॥ १६॥

अष्टविंशतिमेवापि कुर्याद् होमं स्वशक्तितः ।
मृत्युंजयेन मन्त्रेण तिलहोमश्च कारयेत् ॥ १७॥

ततः स्विष्टकृतं हुत्वाअभिषेकं च कारयेत् ।
ब्रह्मणान् भोजयेत् पश्चादेवं शान्तिमवाप्नुयात् ॥ १८॥

1-2. The Sage said. O Brahmin! The names of the Sankranti on the seven days of the week,
beginning from Sunday, are Ghora, Dhavankshi, Mahodari, Manda, Mandakini, Mishra and
Rakshasi. The person, born at the Sankranti (entry of Surya in a new Rasi), is poor and
unhappy, but he becomes well-to-do and happy, if remedial measures are undertaken. I am
now going to describe the remedial measures to nullify these evil effects.

3-6. The Yagya of the nine Grahas should be performed to obtain relief from the evil effects
of the birth at Sankranti. A clean spot in the eastern part of the house should be purified by
besmearing with cow dung. Then prepare three separate heaps of the following: 5 Dronas (80
Seers) of paddy (Sadhi), 2V2 Dronas (40 Seers) of rice, VA Dronas (20 Seers) of sesame seeds
(Til). On these heaps of grains make a figure of lotus with eight leaves (Ashtamdhal) and then
decorate them with flowers. After doing this, select and invite a priest, who is well versed in
the performance of religious rites and recitation of Mantras.

7-18. The religious rites are then to be performed in the following order. Install Kalashas
without any holes on all the three heaps and put in each of them water from holy places,
Saptamrattika, Shataushadhi, Panchapallava and Panchagavya. Then wrap the Kalashas with
pieces of cloth. Place small earthen pots, wrapped with thin cloth, on the Kalashas. Then
install the idol of Sankranti along with the idol of Adhideva and Pratyadhideva. (Here Surya
is Adhideva and Candr Pratyadhideva). Their idols should be placed on either side of the main
idols of Sankranti. Two robes may be given, as offering to each of the idols. Perform worship
of all the three idols, according to the prescribed procedure. The main idol should be
worshipped with the chanting of 'Trayambakam', ' Yajam Hai' etc., the idol of Surya with
Mantra 'Ut Surya' and the idol of Candr with Mantra 'Apayayashava' etc. The worship
should be performed with Shodshopchar, or Panchopchar, as may be possible. After touching
the main idol, Mrityunjaya Japa should be recited 1008, 108, or 28 times, as may be possible.
Make a small platform in the West of the installed Kalashas, kindle fire on it and perform the
prescribed rites. Then perform Havan 1008, 108, or 28 times with Samidha, Ghrit (Ghl) and
Charu (powder of Til) within one's means along with chanting of 'Trayambakam' etc.
Mantra. 8) Again perform Havan, first with the fuel of sesame seeds along with recitation of
Mrityunjaya Mantra. After performing another Svistkrita Havan, sprinkle the holy water on
the child born and his parents. Lastly feed as many Brahmins, as one can afford. By
performing the remedial rites, described above, the evil effects are nullified and the native and
his parents enjoy happiness.